Context

Ghana

Ghana is gelegen in West Afrika tussen Ivoorkust en Togo en ten zuiden van Burkina Faso. Het land is ongeveer 6 maal zo groot als Nederland en telt circa 27 miljoen inwoners. De hoofdstad Accra ligt aan de zuidkust. Noord Ghana, en dan vooral de noordelijke regio (oftewel the Northern Region), is in vele aspecten achtergesteld ten opzichte van centraal of zuidelijk Ghana. Dit gebied is economisch minder ontwikkeld, de armoede is groter, het onderwijs is slechter en bewoners hebben minder toegang tot sociale diensten. In de noordelijke regio is 78% van de bewoners analfabeet en de meeste vrouwen (60%) zijn nooit naar school geweest. Hoewel de armoede in Ghana is afgenomen, woont 63% van het totale aantal mensen dat onder de armoedegrens van $1,25 per dag leeft in het Noorden.
Deze regio heeft daarbij te maken met het hoogste aantal zwangere vrouwen van het land en een moedersterfte die het afgelopen jaar is gestegen. Daarnaast was bij slechts 36% van alle bevallingen een professional aanwezig. Ook de kindersterfte is hier het hoogste van het land: 1 op de 18 kinderen haalt zijn of haar eerste verjaardag niet.

Moeder- en kindersterfte in Ghana

In 2015 heeft Ghana de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals, SDG) van de Verenigde Naties ondertekend om de moeder- en kindersterfte verder aan te pakken. Het doel van deze SDG is het bereiken van een moedersterfte van minder dan 70 vrouwen per 100.000 geboortes en een kindersterfte van 12 per 1.000 levendgeborenen. In 2015 had Ghana te maken met een moedersterfte van 319 per 100.000 geboortes en een kindersterfte van 36 per 1.000 levendgeborenen.
Ondanks de implementatie van verschillende interventies over de afgelopen jaren, blijven de moeder- en kindersterfte onacceptabel hoog en heeft de moedersterfte in de noordelijke regio in de afgelopen 2 jaar zelfs een stijging laten zien ten opzichte van 2014. Er is daarom grote behoefte aan toegankelijke, effectieve en innovatieve manieren om deze sterftecijfers te reduceren.

Verloskundige zorg in Ghana

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt vrouwen tijdens hun zwangerschap aan minimaal vier maal een verloskundige te bezoeken voor prenataal onderzoek. In Ghana voldoet 87% hieraan. Een prenataal onderzoek vindt plaats in een kliniek of ziekenhuis. Door het hoge aantal zwangere vrouwen en een tekort aan verloskundigen, zijn de wachttijden lang. De sfeer is formeel en de wachtkamers zijn oncomfortabel met slechte ventilatie. Tussen de spreekkamers hangen gordijnen, waardoor er sprake is van weinig privacy. Vrouwen bezoeken de verloskundige vaak alleen, zonder partner.

In de noordelijke regio bevalt slechts 36% van de vrouwen onder begeleiding van een professional (hetzij een verloskundige, verpleegkundige of arts). De overige vrouwen bevallen thuis onder begeleiding van een traditionele vroedvrouw of familielid, zonder professionele achtergrond. 71 procent van de vrouwen in de noordelijke regio geeft aan problemen te hebben met de toegang tot gezondheidszorg, zoals het krijgen van toestemming van hun man, de afstand naar de kliniek en het vinden van financiƫle middelen voor een eventuele behandeling. De houding van verloskundigen is ook een reden om voor een traditionele vroedvrouw te kiezen. Omschreven wordt dat de houding van verloskundigen slecht is; vrouwen ervaren weinig empathie en steun en er is soms sprake van grofheid en zelfs intimidatie.

Individuele voorlichting tijdens een prenataal consult wordt niet gegeven. Groepsvoorlichtingen worden in de wachtkamer gegeven, die twee maal per week op een specifieke dag plaatsvinden. Door het grote aantal vrouwen in de wachtkamer is er weinig mogelijkheid tot het stellen van vragen. De beperkte onderwerpen die worden besproken zijn medisch gerelateerd en voorlichtingsmaterialen zijn niet beschikbaar. Wanneer een vrouw te laat komt, mist zij de voorlichting en is het niet mogelijk om deze informatie naderhand nog te krijgen.